Woda w dwóch stanach naraz. Naukowcy dokonali niemożliwego

Przewidywania dotyczące istnienia substancji, które mogą zachowywać się tak, jakby zajmowały wiele stanów skupienia jednocześnie, sięgają wielu lat wstecz. Dopiero niedawno udało się jednak potwierdzić ich występowanie.
zdjęcie poglądowe

zdjęcie poglądowe

Chodzi o hybrydowe stany skupienia, określane mianem egzotycznych. Do poznawania ich tajemnic naukowcy wykorzystują spektrometry neutronowe. Cechą wyróżniającą tę substancję jest fakt, że w tych samych warunkach wykazuje ona strukturę przypominającą ciało stałe, jak i ruch cząsteczkowy charakterystyczny dla cieczy.

Czytaj też: U wybrzeży Japonii wykryto zagadkowe struktury na dużej głębokości. Są związane z formami życia

Na pierwszy rzut oka może się to wydawać sprzeczne z intuicją, wszak jesteśmy przyzwyczajeni do trzech podstawowych stanów skupienia, czyli ciekłego, stałego i gazowego. Kiedy jednak warunki temperatury i ciśnienia zostaną sprowadzone do ekstremum, to może się to zakończyć całkowitą zmianą sytuacji. W konsekwencji pojawią się egzotyczne stany skupienia, które znalazły się w centrum zainteresowania naukowców odpowiedzialnych za publikację dostępną w Nature.

Badacze ci korzystali ze sprzętu znajdującego się w Institut Laue-Langevin. To, co udało im się uwiecznić, określają teraz mianem plastycznego lodu VII. Przewidywania dotyczące jego istnienia pojawiły się 15 lat temu, lecz potrzeba było sporo czasu, aby zebrać twarde dowody. 

Pozyskany w toku eksperymentów lód z jednej strony przypomina swoim zachowaniem ciało stałe, by pod innym względami przywodzić na myśl ciecz

Jak wyjaśniają autorzy ostatniego przełomu, cząsteczki wody tworzą w takim materiale sztywną sieć sześcienną, ale jednocześnie szybko się obracają, co przypomina zachowanie wody w stanie ciekłym. W toku prowadzonych eksperymentów ich autorzy modyfikowali temperaturę oraz ciśnienie. Tym sposobem udało im się zidentyfikować wodę, w której cząsteczki poruszają się swobodnie; stały lód, w którym nie występuje ruch; oraz lód plastyczny VII. Ten ostatni jest stanem pośrednim, cechującym się występowaniem sztywnej struktury cząsteczek przy ich jednoczesnym obracaniu.

Czytaj też: Chińczycy odtworzyli materiał znaleziony w meteorycie. Nowy superdiament jest wyjątkowo wytrzymały

Dzięki wykorzystaniu zaawansowanych narzędzi członkowie zespołu badawczego byli w stanie stwierdzić, że dynamika molekularna opisywanego lodu okazuje się nawet bardziej rozbudowana niż się wydawało. Wyciągnięte na tej podstawie wnioski powinny zapewnić świeże spojrzenie na kwestie dotyczące wewnętrznej struktury i przepływu w lodowych księżycach, takich jak Ganimedes i Kallisto. Mogłoby to również dotyczyć planet pokroju Urana i Neptuna.