Egipscy archeolodzy poinformowali o odkryciu wyjątkowego zestawu starożytnych pochówków na zachodnim brzegu Luksoru. W trakcie wykopalisk odsłonięto skrytkę z 22 bogato malowanymi drewnianymi trumnami zawierającymi mumie oraz zestaw rzadkich papirusów. Znalezisko datowane jest na okres od XXI do XXV dynastii, czyli tzw. Trzeci Okres Przejściowy w historii starożytnego Egiptu. Zaskakująca przeszłość egipskich wybranek Amona Odkrycia […]

Emocje po Zimowych Igrzyskach Olimpijskich we Włoszech powoli opadają, ale dla polskich bohaterów z Mediolanu i Cortiny d’Ampezzo to dopiero początek zasłużonych gratulacji. Sieć Plus postanowiła pójść o krok dalej niż tylko wysłanie okolicznościowego tweeta i ufundowała specjalne nagrody finansowe dla naszych medalistów. Operator zdecydował się przekazać środki prosto do rąk sportowców, niezależnie od jakichkolwiek […]

Przedmiot może być starszy niż Homo sapiens. Nie ma na nim liter ani dat, tylko ślady uderzeń i decyzji: ktoś dobrał kamień, nadał mu kształt, użył go w konkretnym celu. Te najdawniejsze artefakty to nie muzealne ciekawostki, lecz pierwsze dowody, że “ludzkość” zaczęła się od technologii – i od myślenia krok do przodu. W archeologii […]

W szwajcarskiej dolinie Leimental miało miejsce odkrycie pozwalające na wirtualne przenosiny do epoki brązu. Pod wychodnią skalną Schlossfelsen, niedaleko miejscowości Burg im Leimental przy granicy z Francją, odkryto masywną siekierę z brązu liczącą około 3500 lat. Ale jeszcze ciekawszy obrót sprawy przybrały po tym, jak naukowcy zaczęli dokładnie badać ten artefakt. Wychodnia skalna zawierała przedmioty […]

Na dnie oceanu da się znaleźć formy, które wyglądają jak klasyczna geologia z lądu, tylko że pod wodą brakuje jednego z najważniejszych narzędzi rzeźbiarskich, czyli rzek. Nie ma tam strumienia, który przez miliony lat cierpliwie piłowałby skałę, wyżłabiając kanion. A mimo to, około 1000 km od wybrzeża Portugalii, leży struktura rozciągająca się na mniej więcej […]

Jowisz ma swoje piorunujące show na biegunach, ale w tym układzie reżyserem nie jest wyłącznie Słońce. Czasem scenariusz dopisują księżyce, a magnetosfera planety zachowuje się jak złożona instalacja energetyczna z wieloma obwodami naraz. W astronomii podobny efekt tworzy odkrycie wyjątkowo zwartego układu czterech gwiazd. Zaskakująco ścisłe upakowanie obiektów powinno mocno utrudniać długotrwałą stabilność. A jednak […]

W komputerach kwantowych najbardziej spektakularne są zwykle liczby. Ile qubitów, jaki czas koherencji, ile bramek na sekundę? Tyle że pod tą tabelką wyników jest fundament, o którym mówi się rzadziej, bo nie wygląda tak efektownie. Są to materiały. Bez nich nie ma ani stabilności, ani skalowania, ani sensownej powtarzalności produkcji. I właśnie dlatego tyle emocji […]

Najnowsze obserwacje wykonane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) odsłoniły szczegóły zorzy polarnej, których wcześniej nie dało się uchwycić: w śladach zorzy “rysowanych” przez Io i Europę pojawiły się struktury temperatury i gęstości tak ekstremalne, że astronomowie mówią wprost o zaskoczeniu. W praktyce wygląda to tak, jakby Jowisz miał własny, nieprzyzwoicie mocny neon na biegunie […]

Zna to zapewne większość z nas, choć nie każdy jest w stanie odpowiedzieć na pytanie: dlaczego mięta wytwarza w naszej jamie ustnej uczucie przywodzące na myśl chłód? Świat nauki już jakiś czas temu zainteresował się tematem i ma dla nas wyjaśnienie tej odwiecznej zagadki.  Mięta i uczucie chłodu – nieodłączny duet Dlaczego więc mięta i […]

Dzięki badaniom prowadzonym na terenie Norwegii archeolodzy odkryli i udokumentowali fragmenty najstarszego znanego kamienia runicznego. Samo jego istnienie może przesunąć początki piśmiennictwa germańskiego znacznie dalej wstecz niż dotychczas sądzono. Fragmenty zostały poddane datowaniu radiowęglowemu powiązanemu z pochówkami, a jego datowanie sugeruje, jakoby inskrypcje wykonano między 50 rokiem p.n.e. a 275 rokiem. Mówimy więc o czasach […]

Naukowcy wzięli pod lupę “nudny” pierwiastek i pokazali, że przez dekady patrzyliśmy na niego zbyt prosto. Tym razem padło na aluminium, które wprawdzie nie skrywało w sobie jakiejś magicznej właściwości, ale specjaliści odkryli, że można zmusić go do zachowania typowego dla zupełnie innej klasy metali. Spora część nowoczesnego przemysłu chemicznego nadal opiera się na katalizatorach, […]

W naszym kraju hulajnoga elektryczna dawno przestała być gadżetem dla tych, którzy lubią nowinki. Dziś to po prostu narzędzie. Ma skrócić dojazd, uratować spóźniony poranek, pozwolić ominąć korek, a wieczorem dowieźć człowieka do domu bez tej klasycznej, komunikacyjnej zadyszki. I właśnie dlatego coraz częściej wygrywają modele, które są poukładane pod realne warunki. Miejskie ścieżki, zmienną […]

Czy zaginione miasto wikingów mogło się znajdować na bałtyckiej wyspie znajdującej się w obrębie naszego kraju? Do takich wniosków doszli badacze zajmujący się analizami dowodów wskazujących na istnienie osady znanej jako Jomsborg. To niemal mityczne miejsce mogło być swego czasu centrum żeglugi i handlu nad Bałtykiem, łącząc w sobie funkcje fortecy, osady handlowej i portu. […]

Na wietrznej Lunan Bay Beach na wybrzeżu Szkocji doszło w ostatnich tygodniach do niezwykłych wydarzeń. Za ich sprawą na krótką chwilę odsłonięty został fragment ludzkiej historii sprzed dwóch tysięcy lat. Wkrótce później natura ponownie przejęła kontrolę nad sytuacją. Szczęśliwie dla naukowców, miało to miejsce, gdy w pobliżu znajdowali się okoliczni mieszkańcy spacerujący z psami. Sztorm […]

Trzęsienie ziemi zazwyczaj jest jak rozpruwanie zamka błyskawicznego. Pęknięcie startuje w jednym miejscu i biegnie wzdłuż uskoku, a teren za nim ma już tylko znosić fale sejsmiczne. Tyle że sejsmolodzy od czasu do czasu widzą coś, co psuje ten porządek. Pęknięcie potrafi nagle odwrócić kierunek i wrócić po własnych śladach, jakby ktoś cofnął taśmę, tylko […]

Nowy minerał odkryty na Słowacji nie jest tylko “ładnym kamieniem do gabloty”. To raczej produkt uboczny bardzo konkretnego procesu. Tego, co dzieje się ze złożem, kiedy wydobycie dawno się skończyło, a woda i tlen dalej robią swoje. Dobšináit – bo tak nazwano nowy gatunek – powstał właśnie w takiej strefie utleniania, czyli w geochemicznej kuchni […]

Gdyby ktoś chciał złośliwie streścić test lustra, mógłby powiedzieć: patrzysz w odbicie i sprawdzasz, czy reagujesz na własną plamkę jak na coś, co trzeba poprawić. Tyle że w nauce to jedna z najbardziej zapalnych prób, bo od dekad stoi za nią ogromna stawka. Czy zwierzę rozumie, że tam w lustrze jest ono samo, a nie […]

Przez lata z próbkami księżycowych skał było trochę jak z opinią o restauracji wystawioną przez kogoś, kto jadł tam sześć razy, ale zawsze zamawiał dokładnie to samo danie. Wynik może być szczery, tylko niekoniecznie opisuje cały lokal. W przypadku Księżyca problem był bardziej ambitny. Część skał przywiezionych przez misje Apollo nosiła ślady silnej magnetyzacji, co […]

Naukowcy wzięli pod lupę “nudny” pierwiastek i pokazali, że przez dekady patrzyliśmy na niego zbyt prosto. Tym razem padło na aluminium, które wprawdzie nie skrywało w sobie jakiejś magicznej właściwości, ale specjaliści odkryli, że można zmusić go do zachowania typowego dla zupełnie innej klasy metali. Spora część nowoczesnego przemysłu chemicznego nadal opiera się na katalizatorach, […]

W naszym kraju hulajnoga elektryczna dawno przestała być gadżetem dla tych, którzy lubią nowinki. Dziś to po prostu narzędzie. Ma skrócić dojazd, uratować spóźniony poranek, pozwolić ominąć korek, a wieczorem dowieźć człowieka do domu bez tej klasycznej, komunikacyjnej zadyszki. I właśnie dlatego coraz częściej wygrywają modele, które są poukładane pod realne warunki. Miejskie ścieżki, zmienną […]

Pod ziemią, w świecie gdzie zwykle królują stal, beton i cierpliwość inżynierów, znów zagrzmiała logistyka. Do nowych tuneli serwisowych przyszłego akceleratora High-Luminosity LHC opuszczono właśnie dwie potężne “cold boxy”, czyli elementy układu chłodzenia, bez którego cała opowieść o zderzeniach cząstek pozostaje tylko piękną prezentacją na slajdach. Na zdjęciach z CERN takie operacje wyglądają jak scena […]

Fizykom z Niemiec udało się właśnie dokonać czegoś, co przybliża nas do świata z ekranami Full HD mieszczącymi się na powierzchniach tak małych, jak np. główki od szpilki. Wszystko przez nowo opracowany najmniejszy znany historii piksel emitujący światło. Zespół badawczy z Julius-Maximilians-Universität Würzburg opracował najmniejszy znany piksel emitujący światło, którego wymiary sięgają zaledwie 300 na […]

Transformacja energetyczna bardzo często opisywana jest przez pryzmat gotowych produktów – turbin wiatrowych, paneli fotowoltaicznych czy nowych instalacji przemysłowych. Znacznie rzadziej patrzymy na to, z czego te rozwiązania są faktycznie produkowane, a w tym akurat tkwi paradoks i pewnego rodzaju kłamstwo transformacji energetycznej, która do istnienia potrzebuje “swojego wroga”. Wiele sektorów, które mają obniżać emisje, […]

Żegluga stoi dziś w dość niewygodnym miejscu. Z jednej strony ma gigantyczną presję na redukcję emisji, z drugiej – realia długich rejsów, w których “wystarczy podłączyć do gniazdka” jest równie praktyczne jak parasol na sztormie. Dlatego każdy sygnał, że paliwo bez węgla da się spiąć z dużym, komercyjnym silnikiem okrętowym, wywołuje poruszenie większe niż kolejny […]