Przez półtora wieku wizerunek Richarda Carringtona pozostawał zagadką. W sieci krążyły błędne portrety, a jedyny autentyczny portret uważano za zaginiony. Aż do teraz, gdy przypadkowe znalezisko w internetowym antykwariacie może wreszcie przywrócić twarz człowiekowi, którego obserwacja z 1859 roku na zawsze zmieniła nasze postrzeganie Słońca. Kate Bond, asystentka archiwisty w Royal Astronomical Society, przeglądała internetowe […]

Zimą dyskusja o elektromobilności w Polsce niemal zawsze schodzi na ten sam tor: “a co, gdy przyjdzie mróz?”. Nie chodzi nawet o rekordowe temperatury poniżej zera, bo nawet kilkustopniowy mróz to problem, jeśli weźmiemy pod uwagę zwykłą codzienność, czyli krótkie trasy, ładowanie czy nawet coś tak prozaicznego w spalinowym odpowiedniku, jak ogrzewanie kabiny. Mróz nie […]

Badania DNA jednego z najsłynniejszych artefaktów chrześcijaństwa ponownie zapoczątkowały debatę nad jego pochodzeniem. Całun Turyński, czyli płótno, które miało okrywać ciało Jezusa po ukrzyżowaniu, od dekad jest przedmiotem sporów naukowych. Najnowsza analiza genetyczna przynosi jednak zaskakujący wątek w kontekście pochodzenia tego materiału.  Całun Turyński, czyli jeden z najważniejszych artefaktów chrześcijaństwa Badacze przeanalizowali próbki biologiczne zgromadzone […]

Jak (nie)wiele potrzeba archeologom, aby poznać sekrety dawnych cywilizacji? W przypadku społeczności zamieszkującej Pompeje źródłem takich informacji okazały się… pozostałości popiołu w kadzielnicach. To właśnie one opowiedziały historię o globalizacji sprzed dwóch tysięcy lat. Naukowcy po raz pierwszy odtworzyli nie tylko rytuały religijne starożytnych Rzymian, lecz również zapachy, które im towarzyszyły. Sieci handlowe i codzienne […]

Kałamarnice i mątwy wyglądają dziś jak zwierzęta skrojone pod nowoczesny ocean: szybkie, sprytne, zmienne, niemal niepokojąco sprawne. Trudno patrzeć na ich skórę zmieniającą kolory i nie mieć wrażenia, że ewolucja pozwoliła sobie tu na odrobinę fantazji. Tym ciekawsze jest to, że ich droga do sukcesu wcale nie przypominała nieustannego marszu naprzód. Wszystko wskazuje na to, […]

W 2009 roku w islandzkiej Krafli wydarzyło się coś, czego geolodzy i inżynierowie zwykle starają się uniknąć dlatego, że to piekielnie ryzykowne. W trakcie odwiertu geotermalnego w ramach projektu IDDP-1 wiertło zamiast spokojnie zmierzać ku supergorącym płynom hydrotermalnym, trafiło w magmę. Nie kilka kilometrów głębiej, nie w odległej teorii, tylko na głębokości nieco ponad 2 […]

Mechanika kwantowa od lat lubi drażnić zdrowy rozsądek. Mówi, że cząstka może zachowywać się jak fala, że dwa obiekty mogą pozostać splątane mimo odległości i że natura nie pyta naszej intuicji o zgodę. Tym razem fizycy pokazali coś, co brzmi jak kolejny atak na codzienną logikę: pary atomów zaobserwowano w stanie, w którym ich ruch […]

Profilaktyka chorób zakaźnych w postaci szczepień ochronnych to najskuteczniejsza i najlepiej udokumentowana metoda zapobiegania infekcjom. To ważne zwłaszcza w przypadku seniorów, bo to oni są grupą szczególnie narażoną na ciężki przebieg zakażeń i powikłania, włącznie z hospitalizacją. Ale czy ufają szczepieniom, czy czegoś się obawiają? Na te pytania dla Focus o Zdrowiu odpowiada Magdalena Kołodziej, […]

Pulsary od dawna uchodzą za jedne z najbardziej uporządkowanych dziwaków we wszechświecie. To pozostałości po martwych gwiazdach, upakowane do rozmiaru miasta, wirujące z obłędną prędkością i wysyłające wiązki promieniowania jak kosmiczne latarnie. Wydawało się, że ich radiowy głos jest już dobrze rozpisany: sygnał powstaje blisko powierzchni, nad biegunami magnetycznymi, a reszta to kwestia geometrii i […]

Morze Śródziemne przez lata uchodziło za stosunkowo bezpieczne pod względem tsunami, jednak najnowsze badania całkowicie podważają ten obraz. Coraz więcej dowodów pozwala sądzić, że region ten stoi w obliczu realnego i – co podkreślają badacze – nieuniknionego zagrożenia, które może dotknąć miliony ludzi zamieszkujących wybrzeża południowej Europy. Morze Śródziemne nie tak spokojne, jak mogłoby się […]

Na terenie dzielnicy Sławinek w Lublinie, podczas badań poprzedzających inwestycje budowlane, światło dzienne ujrzała monumentalna konstrukcja grobowa sprzed kilku tysięcy lat. Wszystko wskazuje na to, że jest to jeden z najstarszych i najbardziej imponujących obiektów megalitycznych w kraju. Nic więc dziwnego, że badacze mówią o polskiej piramidzie. Grobowiec z Lublina może mieć nawet sześć tysięcy […]

Kosmos potrafi płatać figle nawet najbardziej doświadczonym obserwatorom. Przez dekady gwiazda ASASSN-24fw, znajdująca się około 3200 lat świetlnych od nas, nie wyróżniała się niczym szczególnym. Była po prostu jedną z wielu – dwukrotnie masywniejsza od Słońca i całkowicie zwyczajna. Ta sielanka skończyła się pod koniec 2024 roku, gdy jej blask niemal całkowicie zgasł, wprawiając astronomów […]

Energia termojądrowa od lat zapisana jest w podręcznikach fizyki jako teoretycznie nieograniczone źródło czystej energii. Niestety jednak w praktyce jej ujarzmienie okazuje się jednym z najtrudniejszych wyzwań, przed jakimi stanęła ludzka nauka. Czy jednak oto właśnie pewien startup skierował nasz gatunek na dobre tory w kwestii jej opanowania? Nowozelandzki startup OpenStar Technologies właśnie przeprowadził eksperyment, […]

W ostatnich dniach świat obiegły sensacyjne doniesienia sugerujące, że pod płaskowyżem w Gizie może kryć się coś, o czym naukowcy nie wiedzieli. Według części badaczy istnieją przesłanki wskazujące na obecność drugiego Sfinksa oraz rozległej, nieznanej dotąd struktury zlokalizowanej pod ziemią. Czy to scenariusz nowego filmu z Indiana Jonesem w roli głównej? Choć tak właśnie brzmią […]

Wiosenne ocieplenie w świecie technologii zwykle oznacza wysyp gorących ofert, które pozwalają na zakup sprzętu w korzystniejszych cenach. W tym tygodniu na pierwszy plan wysuwają się urządzenia, które stawiają na ścisłą współpracę ze sztuczną inteligencją Gemini oraz najnowszymi systemami operacyjnymi. Niezależnie od tego, czy Twoim celem jest opanowanie chaosu w rodzinnym grafiku, czy potrzebujesz potężnej […]

Miasto Teotihuacan w Meksyku to istna skarbnica wiedzy na temat istniejących dawniej cywilizacji zamieszkujących ten region. A tak się składa, że naukowcy niedawno dokonali bardzo istotnego postępu w kontekście poznawania sekretów tych społeczności. Jak teraz twierdzą, udało im się częściowo rozszyfrować system znaków sprzed około dwóch tysięcy lat. Wszystko wskazuje na to, że nie były […]

Przez lata technologia próbowała nauczyć się od natury jednej szczególnej sztuczki: jak sprawić, by powierzchnia nie była bierną skórą, lecz czymś żywym, zmiennym, reagującym niemal jak organizm. Ośmiornice i mątwy potrafią w kilka chwil nie tylko zmienić barwę, ale też przeobrazić fakturę skóry, dzięki czemu przestają wyglądać jak obiekt, a zaczynają przypominać fragment otoczenia. Teraz […]

Tarcie jest zjawiskiem tak codziennym, że łatwo uznać je za temat zamknięty. Krzesło stawia opór, opona trzyma asfalt, zapałka zapala się po potarciu. W szkolnym skrócie wszystko wydaje się wręcz podejrzanie eleganckie: im mocniej dociśniesz powierzchnie, tym większe tarcie. Ten porządek od końca XVII wieku opisuje pierwsze prawo Amontonsa, jedno z najbardziej klasycznych praw empirycznych […]

Zimą dyskusja o elektromobilności w Polsce niemal zawsze schodzi na ten sam tor: “a co, gdy przyjdzie mróz?”. Nie chodzi nawet o rekordowe temperatury poniżej zera, bo nawet kilkustopniowy mróz to problem, jeśli weźmiemy pod uwagę zwykłą codzienność, czyli krótkie trasy, ładowanie czy nawet coś tak prozaicznego w spalinowym odpowiedniku, jak ogrzewanie kabiny. Mróz nie […]

Energia termojądrowa od lat zapisana jest w podręcznikach fizyki jako teoretycznie nieograniczone źródło czystej energii. Niestety jednak w praktyce jej ujarzmienie okazuje się jednym z najtrudniejszych wyzwań, przed jakimi stanęła ludzka nauka. Czy jednak oto właśnie pewien startup skierował nasz gatunek na dobre tory w kwestii jej opanowania? Nowozelandzki startup OpenStar Technologies właśnie przeprowadził eksperyment, […]

Wiosenne ocieplenie w świecie technologii zwykle oznacza wysyp gorących ofert, które pozwalają na zakup sprzętu w korzystniejszych cenach. W tym tygodniu na pierwszy plan wysuwają się urządzenia, które stawiają na ścisłą współpracę ze sztuczną inteligencją Gemini oraz najnowszymi systemami operacyjnymi. Niezależnie od tego, czy Twoim celem jest opanowanie chaosu w rodzinnym grafiku, czy potrzebujesz potężnej […]

Nie każda premiera laptopa oznacza realną zmianę. Czasem dostajemy po prostu nowy procesor, trochę lepszy ekran i kolejną obudowę, która ma wyglądać nowocześniej od poprzedniej. Są jednak też takie momenty, w których sprzęt zaczyna sugerować, że zmienia się coś więcej niż sama specyfikacja. Nowe Zenbooki A14 i A16 firmy ASUS dobrze wpisują się właśnie w […]

Są materiały, które same w sobie wyglądają jak obietnica przyszłości. Jednak nie dlatego, że błyszczą na wizualizacjach, a dlatego, że w praktyce potrafią zrobić coś, co kłóci się z intuicją. Tym razem w grę wchodzi metal, który nie chce zachowywać się jak metal, ale naukowcy właśnie “zmusili” go do posłuszeństwa. Wyobraź sobie element metalowy, który […]

Wizja reaktorów jądrowych nowej generacji, bardziej wydajnych i wszechstronnych, od lat napotyka na tę samą, bardzo konkretną barierę. Kluczowe komponenty, które w obecnych elektrowniach sprawdzają się znakomicie, w projektowanych instalacjach po prostu by się stopiły. Bez czujników zdolnych do pracy w ekstremalnym żarze cały ten technologiczny postęp pozostaje tylko na papierze. Wygląda jednak na to, […]