Przez lata technologia próbowała nauczyć się od natury jednej szczególnej sztuczki: jak sprawić, by powierzchnia nie była bierną skórą, lecz czymś żywym, zmiennym, reagującym niemal jak organizm. Ośmiornice i mątwy potrafią w kilka chwil nie tylko zmienić barwę, ale też przeobrazić fakturę skóry, dzięki czemu przestają wyglądać jak obiekt, a zaczynają przypominać fragment otoczenia. Teraz […]

Tarcie jest zjawiskiem tak codziennym, że łatwo uznać je za temat zamknięty. Krzesło stawia opór, opona trzyma asfalt, zapałka zapala się po potarciu. W szkolnym skrócie wszystko wydaje się wręcz podejrzanie eleganckie: im mocniej dociśniesz powierzchnie, tym większe tarcie. Ten porządek od końca XVII wieku opisuje pierwsze prawo Amontonsa, jedno z najbardziej klasycznych praw empirycznych […]

Turbulencja zwykle kojarzy się z chaosem, ale w fizyce ten chaos od dawna miał swoje żelazne reguły. Jedna z najważniejszych mówiła, że kierunek przepływu energii zależy od wymiarowości układu: w trójwymiarowych przepływach energia schodzi z dużych wirów do coraz mniejszych, aż zostanie rozproszona, a w przepływach dwuwymiarowych dzieje się coś odwrotnego i energia wspina się […]

Nie każda premiera laptopa oznacza realną zmianę. Czasem dostajemy po prostu nowy procesor, trochę lepszy ekran i kolejną obudowę, która ma wyglądać nowocześniej od poprzedniej. Są jednak też takie momenty, w których sprzęt zaczyna sugerować, że zmienia się coś więcej niż sama specyfikacja. Nowe Zenbooki A14 i A16 firmy ASUS dobrze wpisują się właśnie w […]

Mars ma niezwykły talent do rozpalania wyobraźni. Wystarczy jedna skała o zbyt równym zboczu, jeden cień położony pod właściwym kątem i już internet zaczyna opowiadać sobie historię o ruinach, monumentach i śladach dawnej inteligencji. Tym razem na celownik trafiła formacja w Candor Chasma, części ogromnego systemu kanionów Valles Marineris, która z niektórych ujęć przypomina egipską […]

Nowe badania nad poziomem promieniowania w hiszpańskiej eksklawie, czyli Melilli, przyniosły zaskakujące wyniki. Pojawia się bowiem wątek wskazujący na nieoczywiste zależności między geologią a naturalną radioaktywnością środowiska. Choć region ten leży na styku kontynentów i charakteryzuje się zróżnicowaną budową geologiczną, pomiary wykazały wyjątkowo niski poziom tzw. promieniowania tła. Wieloletnie pomiary w Melilli zdradzają naturalny fenomen […]

Podczas prac rekonstrukcyjnych w ukraińskim Perwomajsku doszło do odkrycia, którego z pewnością nie można pominąć. Tamtejsi robotnicy natknęli się na rozbudowany system podziemnych struktur ukrytych głęboko pod powierzchnią miasta. Znalezisko to szybko przyciągnęło uwagę zarówno mieszkańców, jak i badaczy, ponieważ od lat krążyły opowieści o tajemniczych kozackich tunelach mających przebiegać nawet pod rzeką Boh. Według […]

Są materiały, które same w sobie wyglądają jak obietnica przyszłości. Jednak nie dlatego, że błyszczą na wizualizacjach, a dlatego, że w praktyce potrafią zrobić coś, co kłóci się z intuicją. Tym razem w grę wchodzi metal, który nie chce zachowywać się jak metal, ale naukowcy właśnie “zmusili” go do posłuszeństwa. Wyobraź sobie element metalowy, który […]

Wizja reaktorów jądrowych nowej generacji, bardziej wydajnych i wszechstronnych, od lat napotyka na tę samą, bardzo konkretną barierę. Kluczowe komponenty, które w obecnych elektrowniach sprawdzają się znakomicie, w projektowanych instalacjach po prostu by się stopiły. Bez czujników zdolnych do pracy w ekstremalnym żarze cały ten technologiczny postęp pozostaje tylko na papierze. Wygląda jednak na to, […]

Najnowsze odkrycia dokonane w Państwie Środka mogłyby się nadać na scenariusz jednego z odcinków Z archiwum X. Przynajmniej na pierwszy rzut oka, ponieważ mówimy o znalezionym tam artefakcie, który pochodzi dosłownie nie z tego świata. Badania nad tym niezwykłym obiektem, zlokalizowanym na stanowisku Sanxingdui, przyniosły ich autorom kilka intrygujących wniosków.  Żelazo o pozaziemskim pochodzeniu – […]

Odkrycie paleontologiczne dokonane na południu Stanów Zjednoczonych pokazuje, jak brutalna była rzeczywistość oceanów sprzed około 80 milionów lat. Naukowcy zidentyfikowali tam niezwykłą skamieniałość, która – niczym kapsuła czasu – uwieczniła dramatyczne starcie dwóch morskich drapieżników epoki kredy. Wielkie starcie na szczycie łańcucha pokarmowego w epoce kredy Badanie opiera się na szczątkach morskiego gada z rodzaju […]

Czy fizycy lubi momenty, w których coś dobrze znanego nagle zaczyna zachowywać się nie po swojemu? Właśnie to wydarzyło się teraz w laboratorium w Würzburgu. Badaczom udało się zbudować układ, w którym zjawiska kojarzone z elektroniką kwantową, zwłaszcza z efektem Halla i spinowym efektem Halla, pojawiły się nie w przepływie elektronów, lecz w hybrydowym układzie […]

Większość rozmów o lodowcach wygląda dziś podobnie: cofają się, topnieją, tracą masę, odsłaniają skały. To prawda, ale niepełna. Istnieje bowiem szczególna grupa lodowców, które przez długi czas zachowują się niemal ospale, by potem nagle przyspieszyć i ruszyć do przodu w tempie, które w świecie lodu brzmi wręcz nienaturalnie. Naukowcy opisują je jako lodowce typu surge, […]

O odpadach drzewnych zwykle myśli się dość prosto: można je spalić, przerobić na pellet, ewentualnie potraktować jako kłopotliwy resztkowy materiał po produkcji papieru czy biopaliw. Tymczasem właśnie tam kryje się lignina, składnik, który działa w roślinach jak naturalny klej i rusztowanie jednocześnie. To ona usztywnia ściany komórkowe i sprawia, że drewno nie rozpada się przy […]

Patrząc w nocne niebo, widzimy zaledwie elegancką fasadę kosmosu. Gwiazdy, kilka planet, czasem mglisty ślad Drogi Mlecznej. To wersja wszechświata przygotowana dla ludzkiego oka: piękna, ale mocno niepełna. W paśmie radiowym ten sam kosmos przypomina raczej miasto oglądane nie z poziomu chodnika, lecz przez skaner pokazujący całą ukrytą infrastrukturę pod ziemią, za ścianami i w […]

Do niezwykłego odkrycia doszło w górach Atlas w Maroku, gdzie naukowcy odkryli zagadkowe struktury geologiczne, które ich zdaniem w ogóle nie powinny się tam znaleźć. Chodzi o tzw. struktury zmarszczkowe, czyli drobne pofałdowania zachowane w skałach sprzed około 180 milionów lat. Jeśli wstępne ustalenia się potwierdzą, to będziemy mieli możliwość nowatorskiego spojrzenia na warunki, w […]

W centrum Słupska doszło do jednego z najciekawszych odkryć archeologicznych ostatnich lat. Podczas prac prowadzonych na Starym Rynku, w miejscu planowanej inwestycji budowlanej, badacze natrafili na niemal kompletną, przedwojenną maszynę do palenia kawy. Znalezisko ukryte było w piwnicy kamienicy zniszczonej pod koniec II wojny światowej i przez dziesięciolecia pozostawało zapomniane pod warstwami gruzu i ziemi. […]

Zamarznięty świat Arktyki miał być ostatnim bastionem nietkniętej przyrody. A jednak nawet tam dotarł człowiek z mikroplastikiem. Ekspedycja naukowców z Vermont State University i Castleton University trwała dwa tygodnie. Ich celem był Cambridge Bay – obszar arktycznej Kanady położony na styku Oceanu Arktycznego i Archipelagu Arktycznego. To miejsce uchodzi za jedno z najbardziej odizolowanych na […]

Nie każda premiera laptopa oznacza realną zmianę. Czasem dostajemy po prostu nowy procesor, trochę lepszy ekran i kolejną obudowę, która ma wyglądać nowocześniej od poprzedniej. Są jednak też takie momenty, w których sprzęt zaczyna sugerować, że zmienia się coś więcej niż sama specyfikacja. Nowe Zenbooki A14 i A16 firmy ASUS dobrze wpisują się właśnie w […]

Są materiały, które same w sobie wyglądają jak obietnica przyszłości. Jednak nie dlatego, że błyszczą na wizualizacjach, a dlatego, że w praktyce potrafią zrobić coś, co kłóci się z intuicją. Tym razem w grę wchodzi metal, który nie chce zachowywać się jak metal, ale naukowcy właśnie “zmusili” go do posłuszeństwa. Wyobraź sobie element metalowy, który […]

Wizja reaktorów jądrowych nowej generacji, bardziej wydajnych i wszechstronnych, od lat napotyka na tę samą, bardzo konkretną barierę. Kluczowe komponenty, które w obecnych elektrowniach sprawdzają się znakomicie, w projektowanych instalacjach po prostu by się stopiły. Bez czujników zdolnych do pracy w ekstremalnym żarze cały ten technologiczny postęp pozostaje tylko na papierze. Wygląda jednak na to, […]

Czy akumulator może działać przez całą dekadę bez znaczącej utraty wydajności? Okazuje się, że naukowcy z Chin opracowali już prototyp takiego magazynu energii i co najciekawsze, kluczowym komponentem jest elektrolit o niezwykle bezpiecznym składzie. Tradycyjne ogniwa litowo-jonowe, choć powszechne, mają kilka zasadniczych wad. Z czasem tracą pojemność, a po zakończeniu eksploatacji stają się kłopotliwym odpadem […]

Wyobraź sobie świat, w którym dostęp do czystej wody pitnej nie jest już problemem kilku miliardów mieszkańców Ziemi. To już nie utopijna wizja, a konkretny cel, do którego zmierza technologia opracowana przez jednego z najwybitniejszych współczesnych chemików. Problem braku wody jest palący i niestety, stale się pogłębia. Tradycyjne metody, takie jak odsalanie wody morskiej, pomagają, […]

Antymateria ma fatalny charakter do podróżowania. Nie da się jej włożyć do pojemnika jak próbki z laboratorium, bo każdy kontakt ze zwykłą materią kończy się natychmiastową anihilacją. A jednak w CERN właśnie udało się coś, co jeszcze niedawno brzmiało jak scenariusz napisany przez fizyka z zamiłowaniem do science fiction: 24 marca 2026 roku zespół eksperymentu […]